Kişinin yaşam kalitesini ciddi ve negatif düzeyde etki altında bırakan ve bireyin duygularını en uçlarda yaşamasına sebebiyet veren bu ruhsal hastalığa bipolar bozukluk denilmektedir.
Bipolar bozukluk rahatsız genellikle toplumda basite indirgenmiş ve önemsiz bir hastalık olarak görülmektedir.
İçerisinde yaşadığımız toplumda bipolar bozukluk rahatsızlığı sıkça işitilmesine rağmen pek çok işi tarafından basite indirgenmiş ve önemsiz olarak görülmektedir.
Oysaki toplumun zannettiğinin tam aksine bipolar bozukluk hastalığı bireyin hem kendi yaşantısında hem de çevresi ile olan ilişki bağlarında ciddi düzeyde sorunlar meydana getirebilecek psikiyatrik bir rahatsızlıktır.
Bipolar Bozukluk Nedir?
Bipolar bozukluk hakkında bir kaç cümleden oluşan ifadelerden sonra şimdi de bipolar bozukluk nedir sorusuna cevap vermek istiyorum.
Bir diğer tabiri ile manik-depresif rahatsızlık olarak zikredilen bipolar bozukluk bireyin duygularında ve duygu hallerinde çok aşırı ve ciddi düzeyde dalgalanmaların yaşanmasına sebep olan ruhsal bir hastalıktır.
Bahsi geçen bu dalgalanmalar kişinin depresif dönemlerinde aşırı düzeyde mutsuzluk, keyifsizlik, isteksizlik ve ümitsizlik ile kendini gösterir.
Bunun yanı sıra mani zamanlarında ise bireyde aşırı derecede enerji artışı, uykusuzluk, herhangi bir konuda haddi aşma ve kontrolsüz konuşma olarak kendini göstermektedir.
Elbette ki bahsi geçen bu dönemlerin şiddeti ve süreci bireyden bireye değişkenlik göstermektedir. Pek çok bireyde depresif dönemler daha yoğun bir halde iken, bir diğer kişilerde ise manik ataklar daha yoğun bir şekilde gözlemlenebilir.
Bu durumdan da şu anlam çıkarılabilir ki; bipolar bozukluk tek çeşit ve tek tip bir hastalık değil, farklı ve başka alt türleri bünyesinde barındıran geniş bir yelpazeye sahip rahatsızlıktır.
Bipolar Bozukluk Belirtileri
Sıra geldi bipolar bozukluğun belirtilerinden söz etmeye. Bipolar bozukluğun en belirgin özelliği; kişinin duygularında ve duygu durumlarında en uçlarda seyir halinde olan değişimlerin meydana gelmesidir.
Sizlere bu belirtileri mani dönemi belirtileri ve depresyon dönemi belirtileri olmak üzere iki şekilde açıklayacağım.
Mani Dönemi Belirtileri: Bu hastalığı taşıyan ve hastalığının mani dönemine giren hastada aşırı düzeyde mutluluk, neşe, hızlı kurulan düşünceler, artış gösteren özgüven ve saldırganlık gibi belirtileri görülebilir.
Birey kendini çok aşırı ve olağan dışı düzeyde güçlü hissedebilir ve gerçeklik payı olmayan inanışlara bünyesinde ev sahipliği yapmaya başlayabilir.
Depresyon Dönemi Belirtileri: Bipolar bozukluk hastalığının depresyon dönemine gelindiğinde ise kişide yoğun düzeyde üzüntü hali, halsizlik, yorgunluk, değersizlik hisleri, dikkat dağınıklığı ve intihar gibi düşünceler ön plana çıkabilmektedir.
Bahsi geçen bu iki durum arasında geçişler bazen çok kısa sürebildiği gibi bazen de çok uzun aralıklar ile olabilir. Ayrıca belirtilmesi gereken bir diğer önemli nokta ise kişinin hastalık sürecinde normal sayılabilecek dengeli ve düzgün dönemleri de bulunabilmektedir.
Bipolar Bozukluk Nedenleri
Şizofreni hastalığı ile ilgili makalemde söz ettiğim gibi bipolar bozukluk hastalığının da aynı şizofreni hastalığında olduğu gibi kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir.
Fakat bazı öngörüler ile nedenlerinin genetik, biyolojik ve içinde yaşadığımız toplum kaynaklı olabileceği düşünülmektedir. Şimdi ise sizlere kısa maddeler halinde bipolar bozukluk nedenlerinden söz etmek istiyorum.
- Genetik nedenler: Bireyin ailesinde de bipolar bozukluk hastalığına sahip olan bir kişi bulunuyorsa o zaman bireyde de bu hastalığın görünme ihtimali yüksektir.
- Beyin yapısı: Seratonin ve dopamin gibi hormonlarda görülen dengesizlik bu hastalığın meydana gelmesine sebep olabilir.
- Toplumsal, çevresel nedenler: Yoğun düzeyde stres ve mutsuzluk, üzücü ve travmatik bazı durumlar, uyku düzensizliği ve madde kullanımı da bu hastalığı tetikleyebilir.
Aynı zaman içerisinde yaşam sürmüş olduğumuz toplumdaki kişilerin bazılarından gördüğümüz kötü davranışlar da bu hastalığı tetikleyebilmektedir.
Bahsi geçen tüm bu etkenlerin aynı çatı altında toplanması bipolar bozukluk hastalığının ortaya çıkma olasılığını yükseltmektedir.
Bipolar Bozukluğun Tanı Süreci
Bu hastalığın tanısı sadece ve sadece alanında uzmanlaşmış psikiyatristler tarafından konulabilir. Zira bu hastalığın belirtileri depresyon ve anksiyete hastalığı gibi başka psikiyatrik hastalıklar ile karıştırılabilir.
Genelde derinlemesine bir psikiyatrik inceleme, bireyin aile hikayesi ve belirtilerin seyri gözlem altına alınarak tanıya ulaşabilmek mümkündür.
Bipolar Bozukluğun Tedavi Yöntemleri
Bipolar bozukluk hastalığında şizofreni hastalığında olduğu gibi tedavisi yok gibi bir ifade kullanılamaz. Çünkü bipolar bozukluk hastalığının tedavisi mümkündür fakat bireyi ciddi düzeyde kronik bir sürece sokar.
Doktorlara göre tam manası ile bu hastalık geçmese de ilaçlar ve doğru tedavi yöntemi ile kontrol altında tutulabilmektedir. Bu hastalığın tedavi yöntemlerinden maddeler halinde kısaca bahsetmek gerekirse;
- İlaç Tedavi: Bu hastalık için duygu durumu dengeye sokacak ve antidepresan kullanılabilir. Bu etapta ilaçların düzenli ve doktor kontrol altında kullanılması mutlaka şarttır.
- Psikoterapi yöntemi: Bireysel terapi veya diğer terapi çeşitleri bireyin hastalığı ile baş etme ihtimalini yükseltecektir. Ayrıca bu durum kişiye hastalığı ile başa çıkma becerisini de kazandıracaktır.
- Yaşam stilinin düzenlenmesi: Bu etapta ise düzene sokulmuş bir uyku, düzgün beslenme, spor ve stresten kaçınmak tedavi sürecini daha kolay bir hale getirecektir.
Toplumsal Algı ve Yanlış Anlamalar
İçinde yaşadığımız toplumda bipolar bozukluk pek çok zaman yanlış anlaşılmaktadır. Öyle ki ani bir şekilde ruh halinde değişiklik meydana gelen kişilerin hepsi bipolar olarak sayılır.
Oysaki bu hastalık bir öfke patlamasından veya ruhani bir değişiklikten ibaret değildir.
Hal böyle olunca bu yanlış algı hem toplum içinde bu hastalığın önemsiz görülmesine hem de bipolar olan kişinin toplum tarafından dalgalanmasına sebep olur.
Bipolar bozukluk rahatsızlığına sahip olan birey zaman zaman iş hayatından ve sosyal yaşantılarında sorunlar yaşayabilir. Bu sebepten ötürü toplumun bu hastalara karşı bilinçli davranışlar sergilemesi, önyargılarını yıkması ve destekleyici bir tavır sergilemeleri gerekir.
Bipolar Bozuklukla Yaşamak
Bünyesinde bipolar bozukluğa ev sahipliği yapan kişiler, düzenli bir tedavi metodu ile aynı normal insanlarda olduğu gibi başarılı ve sağlıklı bir hayat sahibi olabilirler.
Bu noktada esas önem arz eden durum hastalığı kabul etmek ve doğru tedavi yöntemi ile hayata devam etmektir. Doktor kontrollerine muhakkak gidilmelidir. Ayrıca aile fertleri de hastaya destek olacak şekilde tavırlar sergilemelidir.
Aile fertlerinin hasta bireye karşı olan doğru davranış ve tutumları hastanın tedavi sürecini de pozitif düzeyde etkileyecektir.
