Biz insanların zihni oldukça karmaşık bir yapıya sahiplik yapmaktadır. Öyle ki tüm düşünce ve duygularımız beynimizin yapısı ile bağlantılı olacak biçimde şekillenir.
Fakat ne yazık ki bu uyumda bozulmalar meydana geldikçe bazı ruhsal sorunlar gün yüzüne çıkabilir. Bahsi geçen bu sorun ve problemlerden yalnızca bir tanesi de şizofreni hastalığıdır.
Şizofreni Hastalığı Nedir?
Şizofreni, hastalığa yakalanıp sahiplik yapacak olan kişinin gerçeklik ile olan bağını zayıflatmakla beraber düşünce ve duygularında da bozulmalara sebep olan çok ciddi psikiyatrik bir rahatsızlık olarak bilinmektedir.
Öte yandan şizofreni hastalığı kronik olarak seyir gösteren bir psikotik bozukluk türü olarak ifade edilir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre tüm dünya üzerinde yaklaşık 20 milyon birey bu hastalığa bünyesinde sahiplik yapmaktadır.
Şizofreni genel olarak ergenlik sonrasında veya erken meydana gelmiş olan yetişkinlik döneminde gün yüzüne çıkar. Bahsi geçen bu şizofreni hastalığı erkeklerde 15 ile 25 yaş arasında meydana gelirken, kadınlarda ise 25 ile 35 yaş aralarında meydana gelir.
Şizofreni rahatsızlığı, hastalığa sahip olan kişiyi hem zihinsel açıdan hem sosyal açıdan ciddi düzeyde etkiler. Şizofreni rahatsızlığına yakalanan bireyde algı bozuklukları, halüsinasyon görme ve düşünce karmaşıklığı gibi durumlar meydana gelir.
Şizofreninin Belirtileri
Her bireyde şizofreni kendini farklı biçimlerde gösterebilmektedir. Genel anlamda şizofreni belirtileri pozitif belirtiler, negatif belirtiler ve bilişsel belirtiler olmak üzere üç grupta incelenir.
Şimdi sizlere maddeler halinde şizofreni belirtilerinden söz etmek istiyorum.
- Pozitif Belirtiler: Şizofreni hastalığındaki pozitif belirtiler genel olarak sağlıklı bireylerde gözlemlenmeyen fakat şizofreni hastalığını taşıyan kişilerde görülen belirtilerdir. Şizofreni hastalığının pozitif belirtilerinden bahsetmek gerekirse;
-Halüsinasyonlar: Şizofreni hastalarında en yaygın pozitif belirti ses işitmedir. Hastalığı taşıyan birey bu sesi dışardan kulağıyla duyabileceği gibi iç sesi olarak da duyabilmektedir. Hastalığa sahiplik yapan birey çevrede kimse yokken birden bire sesler duyabilir.
-Hezeyanlar: Hezeyanlar yani gerçek dışı inançlar şizofreni hastalığının pozitif belirtileri arasında yer almaktadır. Örnek ile bu duruma açıklık getirmek gerekirse; hasta kendini özel bir insan zannedebilir veya kendi kafasında tanımladığı, var ettiği bazı özel varlıklar tarafından takip altında olduğunu düşünebilir.
-Düşünce Bozuklukları: Hasta kişinin konuşmalarında tutarsızlık ve mantıksız cümleler kurma görülebilir.
Şizofreni hastalığının pozitif belirtileri bu kadar şimdi sizlere birde negatif belirtilerden bahsetmek istiyorum.
2. Negatif Belirtiler: Şizofrenide negatif belirtiler, kişinin normal işlevlerini kaybetmesini ifade etmektedir.
- Duygusal olarak tepkilerin azalması yani olaylara karşı tepkisizlik.
- Asosyalleşme ve içe kapanma.
- Motivasyon düzeyinde ciddi oranda düşüş veya motivasyonun tamamen ortadan kaybolması.
- Konuşma isteğinde azalma görülmesi.
Negatif belirtiler ise bu kadar. Son olarak Şizofreni hastalığının bilişsel belirtilerinden söz etmek istiyorum.
3. Bilişsel Belirtiler: Şizofreni hastalığı sadece hislerimizi ve algılarımızı değil, düşünce süreçlerini de etki altında bırakmaktadır.
- Şizofreni hastalığına sahiplik yapan bireyde dikkat eksikliği ve dikkati toplamada güçlük çekme durumu meydana gelir.
- Öğrenme yeteneği körelir ve hafızada da zayıflama meydana gelir.
- Problem çözebilme gibi durumlarda verimsiz olmak.
Bahsetmiş olduğum bu belirtiler her hastada farklı düzeyde ve farklı yoğunluk da ortaya çıkabilmektedir.
Şizofreninin Nedenleri
Şizofreni hastalığının kesin sebebi henüz net olarak bilinmemektedir. Bununla beraber pek çok uzman kişi tarafından şizofreni hastalığının pek çok faktörün birleşmesi ile meydana geldiği düşünülmektedir. Şizofreninin nedenlerini bir liste halinde sıralamak gerekirse;
- Genetik faktörler: Aile fertlerinde şizofreni hastalığını taşıyan bir bireyin kendisinin de şizofreni hastalığına yakalanma ihtimali oldukça yüksektir.
- Beyin kimyası ve beyin yapısı: Dopamin gibi hormonlarda dengesizlik yaşanması da şizofreni hastalığına sebep olabilmektedir.
- Çevresel Faktörler: Yaşanılan travma ve zor hayat şartları da şizofreniye sebep olabilmektedir.
- Psikososyal Sebepler: Çok aşırı derecede stresli hal, aile içi yaşanan sıkıntı ve problemler veya madde kullanımı da şizofreniye neden olan faktörler arasında yer almaktadır.
Şizofreni Tanısı
Şizofreni hastalığı tanısı öyle gelişigüzel ve basit bir şekilde konulamamaktadır. Bu tanıyı konulurken uzun ve dikkat gerektiren bir süreç gerekmektedir. Tanıyı koyacak olan Psikiyatrist, hastayı iyi dinlemeli, hastanın öyküsünü ve davranışlarını inceleme altına alarak bu şekilde tanı koymalıdır.
Bir şizofreni tanısı koyabilmek için ise bahsi geçen belirtilerin en az 6 ay boyunca devam eder durumda olması gerekmektedir.
Şizofreni Tedavi Yöntemleri
Ne yazık ki şizofreni hastalığı tedavi edilebilecek bir hastalık değildir. Yani en azından doktorlar bu hastalığın tedavisinin olmadığını söylüyor. Tabi hastalıktan kurtuluş olduğuna inanç duyan doktorlarda yok değil.
Pek çok doktora göre ise bu hastalık tedavi edilemez fakat ilaçlar ve hastanın kendi gayreti ile kontrol altına alınabilir. Uygun bir tedavi biçim ile şizofreni hastaları hayatına stabil bir biçimde devam edebilir.
Şizofreni ile Yaşamak
Şizofreni tanısı almış bir bireyin artık yaşamı bütünüyle değişime uğrayabilir. Fakat bu hayatın ve çabalama ihtiyacının bittiği anlamını taşımamaktadır.
Uygun ve doğru bir tedavi yöntemi ile birey yaşamına kaldığı yerden adeta sanki hastalık yokmuş gibi devam edebilir.
Bu hastalığa sahiplik yapan bireylerin yapması gereken bazı şeyler vardır. Sizlere bunlardan kısa bir liste halinde söz etmek istiyorum.
- Düzenli uyku. Kişinin düzenli bir şekilde uyuması ve kalkması bu hastalığın kontrol altında tutulması konusunda etkili olacaktır.
- Düzenli beslenme. Yine aynı şekilde şizofreni hastası birey beslenmesine dikkat etmelidir.
- Stres ile başa çıkmasını öğrenmeli ve bu doğrultuda hareket etmelidir.
- Güvenilir ve alanında uzman kişilerden destek alması da gerekenler arasındadır.
Özet olarak tüm bu yazılanlardan çıkan anlam şizofreni tedavisinin olmadığı yada varsa bilen henüz keşfedilmediği gerçeğidir. Eğer sizi tedavisinin olmadığına inanıyorsanız yapmanız gereken ilaçlar ile kontrol altında tutularak stabil bir hayat yaşamak için çaba harcamanızdır.
Yok sizde benim gibi bir tedavisinin olduğuna ama henüz bilinmediğine inanıyorsanız stabil olmak için uğraşmak yerine şizofreni hastalığından tamamen kurtulmak için uğraş vermeniz daha mantıklı olacaktır.
Umarım sizler için faydalı bir yazı olmuştur. Düşüncelerinizi bana yorum olarak bildirebilirsiniz. Ruhsal sorunlar ile ilgili daha fazla yazı için Ruhsal Sorunlar isimli kategorimi takip edebilirsiniz.
